صدای تاجیک

زنده گی عبدالقهار عاصی شاعر زبان پارسی

زنده گیــنـامـــۀ مسعود بزرگ ( رح )

سخنان مسعود بزرگ(رح)

فرهنگی

نوشته شده توسط فضل الله رشتین / پرویز بهمن
اخبار
نمایش از 30 خرداد 1390 بازدید: 7573
پرینت

پنج سال قبل وزیر اسبق امورخارجه آقای داکتر اسپنتا به کویت آمده بود، من درآنجا آنوقت درسفارت افغانستان بحیث سکرتر اول کار میکردم آقای سپتنا بمن گفت تو می توانی که مکتوب هایرا که به مرکز می فرستی به پشتو بنویسی . من برایش گفتم که  من خو این کاررا میکنم اگر من این کاررا نکنم پس چه کسی این کاررا کند؟ سپس برایش گفتم که: وزیر  صاحب!

 

 

 

منن دری مقالهء آقای فضل الله رشتین دربارهء زبان پشتو
نویسنده: فضل الله رشتین

برگردان: پرویز "بهمن"
دربرابر زبان پشتو چون مادراندر برخورد میگردد.
مطابق قانون اساسی افغانستان زبان های پشتو ودری هردو زبانهای رسمی کشورمحسوب میشوند امادرعمل چنین نیست . امروز در دوائر دولتی تمام مکاتیب رسمی به زبان دری ارسال ومرسول میگردد . خود کارمندان عالی رتبهء پشتون تبار اگر وزیر اند یا سفیر یا رئیس یا مدیر به تقلید ازدیگران تمام مکاتیب رسمی شانرا به زبان دری می نویسند که خود یک فاجعه است. در وزارت خارجه نودوپنج درصد مکاتبات به زبان دری نگاشته میشود.
پنج سال قبل وزیر اسبق امورخارجه آقای داکتر اسپنتا به کویت آمده بود، من درآنجا آنوقت درسفارت افغانستان بحیث سکرتر اول کار میکردم آقای سپتنا بمن گفت تو می توانی که مکتوب هایرا که به مرکز می فرستی به پشتو بنویسی . من برایش گفتم که  من خو این کاررا میکنم اگر من این کاررا نکنم پس چه کسی این کاررا کند؟ سپس برایش گفتم که: وزیر  صاحب!
در وزارت تمام مکاتیب به زبان دری نوشته میشود وزبان پشتو را کسی درشمار زبان بحساب نمی آورد وی گفت که در وزارت عجالتا ما به فقدان نویسنده گان مسلکی پشتو مواجه هستیم من برایش گفتم: که شما میتوانید یکتعداد نویسنده گان پشتون را استخدام کنید تا پنجاه فیصد مکاتیب وزارت را همه به زبان پشتو برگردان نمایند واین کار درظرف یکسال همهء مامورین ر جبرا به زبان پشتو آشنا میسازد، و این نقیصه رفع میگردد وی درجواب گفت که ما چنین چیزی را تجربه کردیم اما نتیجه نداد من برایش گفتم شاید شما افراد ورزیده را استخدام نکرده باشید وی گفت هروقتیکه به مرکز تشریف آوردی آنوقت میشود که بالای این مشکل به تفصیل صحبت کرد.
از آنوقت تاکنون که تقریبا پنج سال میگذرد واسپنتا نیز ازآنوزارت تبدیل شده وبه عوض وی آقای زلمی رسول مقرر گردیده ولی دربرابر زبان بیچاره وبیکس وکوی پشتو تعامل همان تعامل مادر ومادر میباشد. نمی دانم که تا چه وقت این جفا علیه پشتو ادامه خواهد یافت؟ ما پشتونها باید مشکلات را ریشه یابی کنیم که نقص کار درکجاست وکیها ملامت اند چرا زبان پشتو ارزش واهمیت خودرا مثل یک زبان بدست نمی آورد.
رئیس جمهور که به دو زبان صحبت میکند ومن فکر میکنم که وی بحیث حامی قانون اساسی مکلفیت تطبیق قانون را درجامعه دارد که هردو زبانهای رسمی را به یک نظر ببیند وتبعیضی قایل نشود. بالای شهروندان کشور نیز لازم است که به قانون اساسی احترام گذازند. دولت افغانستان که حالا ازطالبان میخواهد به پروسهء صلح وآشتی بپیوندند وپیش شرط مذاکرات پذیرش قانون اساسی کشوررا اعلام نموده خود باید قانون اساسی خود را رعایت واحترام کند وبه زبان پشتو همان ارزشی را قایل شود که به دیگرزبانها قایل شده است.
به نظرمن ملامت اصلی خود ما پشتونها میباشیم . پشتونهای وجود دارند که ازنوشتن وحرف زدن به زبان پشتو عار دارند. من زمانیکه درسفارت بودم تمام مکتوبهای رسمی را که خودم می نوشتم همه را به زبان پشتو می نوشتم وسفیر صاحب پای آن فقط امضا میکرد. یک روز جناب سفیر که نامش محمدیوسف صمد بود برایم به زبان دری گفت: شما خو مکتوبها را به زبان پشتو می نویسید خو مه فکر میکنم که در وزارت مشکل پیدا میشه. من برایش گفتم من مکتوبها یم را به زبان رسمی کشورم می نویسم که قانون اساسی به من اجازهء این کاررا داده است من عمل خلاف قانون اساسی را انجام نمیدهم تا وقتی که من خلاف قانون اساسی کاری را انجام نداده ام هیچ مشکلی ایجاد نخواهد شد.
سفیر که شخص عاقلی به نظر میخورد بعداز چند دقیقه  (سوچ)  یعنی تعمق رو بمن کرده گفت: شما راست میگوئید.
در وزارت امورخارجه، یکتعداد پشتون تباران مکاتیب رسمی شانرا به زبان دری می نویسند بطورنمونه آقای خوشیوال معاون دفتر وزارت، به امضای وی تمام مکاتیب به زبان دری نوشته وصادر گردیده است آقای سادات رئیس بخش قنسولی که فکر میشود پشتون تبار باشد نیز به زبان دری می نویسد خود مکتوبهای شخص وزیرخارجه نیز همه به زبان دری تحریر میگردند به امضای آقای لودین تاکنون کدام مکتوب به زبان پشتو بچشم نخورده است
هدف من ازذکر مطالب فوق این بود که ما پشتونها اول خودرا اصلاح کرده ومتوجه زبان وفرهنگ ملی خویش شویم وزبان خودمانرا ازیاد نبریم وآنرا به دیدهء حفارت ننگریم بلکه بر عکس به آن افتخار کنیم وبه  عوض زبانهای بیگانه، درراه اعتلای زبان خودی  کوشا باشیم بیگانه هرگز ملامت نیست بلکه خودما پشتونها درقدم نخست خود ملامت هستیم اگر ما ازمنطق واستدلال درست کاربگیریم وبرای بدست آوردن حقوق مشروع خویش مبارزه کنیم آنگاه هرچیز را بدست خواهیم آورد
شاعر میگوید:
چون غوطه زدی بدریا چیزی بدست آوردی
کی میگوید که در دریا گوهر وجود ندارد
بسا جای افسوس وتعجب است که در ولایتی چون ولایت ننگرهار نیز پشتو درحالت مردن است آنجا تمام مکاتیب رسمی به زبان دری نگاشته میشود ولایتی که اکثریت پاشنده گان آنرا پشتون تباران تشکیل میدهند حالا به زبان دری می نویسند. وقتیکه پشتون در درون خانهء خود به پشتو حرف نمی زند واز استعمال آن ننگ دارد پس این زبان را درکجا مورد استفاده قرار میدهد؟

خداوند شعور ملی وبیداری پشتونها را بالا ببرد وخداوند به پشتونها این احساس را بدهد که خدمت کردن درراه اعتلای زبان وفرهنگ را نصب العین زنده گی خویش قرار دهند
اگر زبان یک ملت بمیرد خود آن ملت نیز مرده است. یک ملت تازمانی  میتواند به حیث یک ملت زنده بحساب آید که زبانش حیات داشته باشد. ملت زنده زبان زنده دارد وملت مرده زبانش نیز مرده است.
خدایا ملت پشتون را زنده نگاه دار وزبان این ملت را چون شمع فروزان تابان نگاه دار
(اما مترجم میگوید که خدا این قسمت دعای اخیر را هرگز اجابت نکن) 
اصل مقاله:
http://www.dawat.no/index.php?mod=article&cat=پښتواوپښتانه&article=5579





نظرات   

 
-1 #1 علی 1392-10-02 16:05
زبان باید دری باشد من که پشتون هستم میفهمم که زبان دری قدرتمند است و هزاران کتاب در این زبان نوشته شده و همه گذشتگان ما به این زبان نوشته اند
بازگو کردن
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تازه کردن

پایگاۀ آزاده گان تاجیکستان

خبرها و نوشتارها در بارۀ تاجیکستان، در پایگاۀ آزاده گان . ببینید :


 

مطالب دیگر

برگ تاجیکان در رخنامه

 

 

 

 

 

 

تاجیکان در قرن بیستم

| + - | RTL - LTR
برای حمایت از ما امتیاز دهید